Wytyczne European Society of Cardiology/European Atherosclerosis Society (ESC/EAS) dotyczące postępowania w dyslipidemiach

1239 0
Udostępnij
1239 0
Wytyczne dyslipidemie

Zapobieganie dyslipidemiom i ich leczenie powinno być zawsze rozpatrywane w szerszym kontekście prewencji choroby sercowo-naczyniowej (CVD). CVD spowodowana miażdżycą ścian tętnic i zakrzepicą, każdego roku powód śmierci ponad 4 milionów ludzi w Europie, jest główną przyczyną przedwczesnej śmiertelności i życia z niepełnosprawnością. Roczne koszty ekonomiczne CVD stanowią około 192 miliardy euro. Istnieje wiele czynników wpływających na rozwój CVD. Niektóre z nich są modyfikowalne i wiążą się ze stylem życia, np. palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej, nawyki żywieniowe, podwyższone ciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2 i dyslipidemie.

W 2016 roku na kongresie ESC w Rzymie zostały zaprezentowane najnowsze wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach.

Podkreślono w nich konieczność dostosowania intensywności terapii do szacowanego ryzyka wystąpienia incydentu sercowo-naczyniowego u danego pacjenta. Obecnie wyróżniamy cztery grupy ryzyka, do których kwalifikujemy chorych zależnie od chorób współistniejących.

Pierwsza kategoria, bardzo wysokiego ryzyka, w aktualnych wytycznych jest zdefiniowana precyzyjniej niż kiedykolwiek wcześniej. Należą do niej pacjenci z chorobą sercowo-naczyniową mający zmiany widoczne w badaniach obrazowych (angiografii, echo). Do tej kategorii zaliczają się również chorzy z cukrzycą i jej powikłaniami narządowymi, chorzy z przewlekłą chorobą nerek oraz pacjenci z ryzykiem sercowo-naczyniowym w skali SCORE (Systemic Coronary Risk Estimation) wynoszącym 10% i więcej. W skali SCORE oceniamy takie czynniki ryzyka, jak płeć, wiek, nikotynizm, ciśnienie krwi oraz wartości cholesterolu w osoczu krwi. Gdy szacowane ryzyko w skali SCORE wynosi 10%, oznacza to, że dany pacjent w ciągu 10 lat ma 10% ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych.

Druga kategoria to grupa wysokiego ryzyka, czyli chorzy z rodzinnymi dyslipidemiami, znacznego stopnia nadciśnieniem, cukrzycą bez powikłań narządowych, umiarkowaną przewlekłą chorobą nerek oraz pacjenci, którzy w skali SCORE mają 5-10% ryzyko zgonu w ciągu 10 lat.

Pacjenci z ryzykiem w skali score SCORE od 1% do 5% zaliczani są do grupy średniego ryzyka i u zdecydowanej większości z nich nie stwierdza się żadnych objawów. Chorzy z niskim ryzykiem to pacjenci ze SCORE<1%.

Bardzo ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie chorego do jednej z powyższych czterech grup ryzyka. Następnie określa się cele terapii, które różnią się nieco od tych z poprzednich wytycznych. Najważniejsze jest obniżenie stężenia cholesterolu LDL w osoczu krwi. Aktualnie cele określone są zarówno przez dokładne wartości liczbowe, jak i procentową redukcję od wartości wyjściowej.

W grupie bardzo wysokiego ryzyka dąży się do wartości LDL <1,8 mmol/L (70 mg/dL) lub redukcji o co najmniej 50%, jeżeli wyjściowa wartość wahała się pomiędzy 1,8-3,5 mmol/L (70-135 mg/dL).

W grupie pacjentów wysokiego ryzyka cele są mniej rygorystyczne: dąży się do wartości LDL <2,6 mmol/L (<100 mg/dL) lub redukcji o 50%, jeśli wartości wyjściowe wynoszą 2,6-5,2 mmol/L (100-200 mg/dL).

W całej populacji niskiego i umiarkowanego ryzyka dąży się do poziomu cholesterolu <3 mmol/L (<115 mg/dL).

W nowych wytycznych duży nacisk kładzie się na modyfikację stylu życia, w szczególności nawyków żywieniowych w celu zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego.

Jeśli nie uda się osiągnąć wyznaczonego celu wyłącznie dietą, należy wdrożyć statyny jako leczenie pierwszego rzutu. W nielicznych przypadkach, gdy obserwuje się nietolerancję statyn, zalecany jest ezetymib lub sekwestranty kwasów żółciowych. Jeżeli w dalszym ciągu nie uda się osiągnąć docelowych wartości LDL mimo stosowania statyn w najwyższej tolerowanej dawce, należy zastosować terapię kombinowaną składającą się ze statyn i ezetymibu.

U pacjentów z grupy bardzo wysokiego ryzyka z podwyższonym poziomem cholesterolu LDL pomimo stosowanego leczenia najwyższą tolerowaną dawką statyn lub statyn w połączeniu z ezetymibem oraz u chorych nietolerujących statyn można rozważyć zastosowanie leków z grupy PCSK9 (proprotein convertase subtilisin/kexin type 9). Jest to zalecenie klasy IIb. Duże badania nad tą grupą leków trwają, a ich wyniki powinny zostać zaprezentowane do końca roku.

W nowych wytycznych znajdują się również rekomendacje dotyczące niecodziennych sytuacji klinicznych, takich jak rodzinne dyslipidemie, których wykrywanie stanowi istotny problem w wielu krajach Europy. Obecnie wykrywanych jest jedynie 5% przypadków rodzinnej hipercholesterolemii. Badania wykazały, że zastosowanie leczenia w tej grupie chorych zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe o 40-50%, więc kluczowe jest rozpoznanie choroby.

Ostatnią poruszaną w wytycznych kwestią jest motywacja i edukacja pacjentów w trakcie leczenia. Badania donoszą, że po roku od rozpoczęcia terapii statynami około 50% pacjentów rezygnuje z ich przyjmowania. Wytyczne sugerują, aby większy nacisk kłaść na „przystosowanie pacjentów do nowego stylu życia”.

Udostępnij
Artykuł w kategoriach

Dołącz do dyskusji


Treść na stronie do której próbujesz uzyskać dostęp jest przeznaczona tylko dla lekarzy. Proszę o odpowiedź na pytanie: Czy jesteś lekarzem?

Oświadczam, że jestem lekarzem

Powered by WordPress Popup