ESC 2016 | OPTICARE: bardziej intensywna rehabilitacja kardiologiczna pomaga pacjentom po zawale, ale nie zmniejsza ryzyka sercowo-naczyniowego

680 0
Udostępnij
680 0
slajd1

W związku z dużym postępem, jaki dokonał się w kardiologii w zakresie leczenia ostrych zespołów wieńcowych (OZW), rokowanie pacjentów po zawale mięśnia sercowego znacznie się poprawiło, jednak program rehabilitacji kardiologicznej (cardiac rehabilitation, CR) praktycznie się nie zmienił od lat 80. – to opinia prof. Rona van Domburga z Erasmus Medical Center w Rotterdamie, pierwszego autora badania OPTICARE (OPTImal CArdiac REhabilitation), które zostało zaprezentowane na tegorocznym kongresie European Society of Cardiology (ESC).

Celem badania było sprawdzenie, czy wzmożona rehabilitacja kardiologiczna pacjentów po OZW przekłada się na zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego oraz utrwalenie zdrowych dla serca nawyków.

Do badania zakwalifikowano 914 pacjentów po przebytym OZW. Kryteriami wykluczającymi były: niewydolność serca, frakcja wyrzutowa lewej komory (LVEF) <40%, niepełnosprawność umysłowa, zaburzenia funkcji poznawczych, niewydolność nerek oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP).

Pacjentów podzielono na 3 podgrupy, w których zastosowano różne schematy rehabilitacji:

CR-only – tylko standardowa trzymiesięczna rehabilitacja obejmująca dziewięćdziesięciominutowe sesje ćwiczeniowe i edukacyjne 2 razy w tygodniu,

CR+F (face-to-face) – standardowa trzymiesięczna rehabilitacja oraz dodatkowo przez kolejne 9 miesięcy 3 spotkania grupowe na temat aktywności fizycznej i zdrowego stylu życia,

CR+T (telephone) – standardowa trzymiesięczna rehabilitacja oraz dodatkowo przez kolejne 9 miesięcy 5-6 rozmów telefonicznych na temat zdrowego stylu życia.

[slajd1

Czas obserwacji wynosił 18 miesięcy od momentu rozpoczęcia rehabilitacji. Pierwszorzędowym punktem końcowym była ocena pacjentów w skali SCORE (Systematic COronary Risk Evaluation). Służy ona do oszacowania ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych w przeciągu 10 lat na podstawie 2 niemodyfikowalnych (wiek, płeć) i 3 modyfikowalnych (palenie tytoniu, poziomu cholesterolu całkowitego i wartość skurczowego ciśnienia tętniczego) czynników ryzyka. Ponadto oceniano ogólną jakość życia pacjentów, poziom lęku i codzienną aktywność fizyczną.

Około 83% pacjentów ze wszystkich grup ukończyło trzymiesięczny program rehabilitacji. Program CR+F ukończyło 61% zakwalifikowanych pacjentów, natomiast program CR+T jedynie 57% pacjentów.

Badanie nie wykazało statystycznie istotnej różnicy między grupami w wynikach SCORE. Autorzy tłumaczą to tzw. efektem pułapowym – już w momencie rozpoczęcia rehabilitacji, około 6 tygodni po OZW, większość pacjentów osiągnęła docelowe wartości modyfikowalnych czynników ryzyka w skali SCORE, więc dojście do (jeszcze) lepszych efektów było prawie niemożliwe. Należy w tym miejscu podkreślić, że do badania zakwalifikowano gównie pacjentów niskiego ryzyka, młodych (średnia wieku 57 lat) i bez przebytych wcześniej OZW (>90%).

slajd2

Wśród zmotywowanych pacjentów, tj. tych, którzy ukończyli co najmniej 75% przypisanego im programu rehabilitacji, zarówno liczba palaczy, jak i poziom cholesterolu całkowitego były niższe w grupie CR+T w porównaniu z grupą CR-only (odpowiednio 13,4% vs 21,3%; p<0,001 oraz 3,9 vs 4,3 mmol/L; p<0,001). Nie przełożyło się to jednak na wynik w skali SCORE.

Co więcej, obie grupy pacjentów ze wzmożonym programem rehabilitacji po 18 miesiącach miały wyższą ogólną jakość życia w porównaniu do grupy ze standardowym schematem rehabilitacji. Pacjenci z grupy CR+F wykazywali ponadto niższy poziom lęku oraz przemierzali około 700 kroków dziennie więcej niż ci z grupy CR-only (wciąż jednak poniżej zalecanych 10 000 kroków/dzień).

slajd3

Autorzy badania wnioskują, że wzmożona rehabilitacja kardiologiczna skutkuje lepszym utrwaleniem zdrowych dla serca nawyków. Wierzą, że przy dłuższym czasie obserwacji może to wpłynąć na zmniejszenie śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych oraz zapadalności na choroby przewlekłe. Van Domberg nazwał pacjentów, którzy przeszli wzmożony program rehabilitacji, “szczęśliwszymi, zdrowszymi i bardziej aktywnymi”.

Zdaniem autorów wnioskiem płynącym z badania dla klinicystów jest konieczność indywidualizacji programów rehabilitacji kardiologicznej. Sugerują, że wzmożone programy należałoby zaadresować szczególnie do pacjentów wysokiego ryzyka oraz tych, którzy nie odnieśli wystarczających korzyści z programów standardowych.

Natomiast krytycy widzą konieczność zgłębienia tematu – przeprowadzenia większego, wieloośrodkowego badania, do którego zostanie włączona bardziej heterogenna grupa pacjentów, a głównym ocenianym parametrem będzie jakość życia.

Bibliografia:

  1. http://congress365.escardio.org/Presentation/142568#.V-F_mZiLS00
  2. http://www.escardio.org/The-ESC/Press-Office/Press-releases/opticare-trial-enhanced-cardiac-rehab-programs-help-heart-attack-patients-but-do-not-decrease-cardiovascular-risk
  3. http://www.medscape.com/viewarticle/868431#vp_2
Udostępnij
Artykuł w kategoriach

Dołącz do dyskusji


Treść na stronie do której próbujesz uzyskać dostęp jest przeznaczona tylko dla lekarzy. Proszę o odpowiedź na pytanie: Czy jesteś lekarzem?

Oświadczam, że jestem lekarzem

Powered by WordPress Popup