Komórki macierzyste w terapii niewydolności serca – wyniki badań poniżej oczekiwań, jednak pozostawiają nadzieję

912 0
Udostępnij
912 0
chart1

Terapia komórkami macierzystymi miała spowodować przełom w leczeniu niewydolności serca (NS) dzięki umożliwieniu regeneracji mięśnia sercowego. Jednak, choć temat jest wciąż żywy, już przeszło dziesięć lat badaczom nie udaje się udowodnić skuteczności i bezpieczeństwa takiej terapii. Również na tegorocznym kongresie ESC (European Society of Cardiology) przedstawiono niezbyt optymistyczne wyniki dwóch niezależnych badań z użyciem komórek macierzystych u pacjentów z NS. Chociaż w tym przypadku, mimo niespełnienia pierwszorzędowych punktów końcowych, pojawiły się także obserwacje, które dają nadzieję na wprowadzenie takiego rozwiązania w przyszłości.

Pierwsze z badań [A Study to Assess the Effect of Intravenous Dose of (aMBMC) to Subjects With Non-ischemic Heart Failure] wykazało, że dożylne podanie pojedynczej dawki odpornych na niedokrwienie mezenchymalnych komórek macierzystych (ischemia tolerant mesenchymal stem cells, itMSCs) pacjentom z NS z przyczyn innych niż choroba niedokrwienna oraz z frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) ≤40% nie skutkuje istotną poprawą strukturalną ani funkcjonalną mięśnia sercowego, ale może nieść za sobą pewne korzyści kliniczne.

To randomizowane badanie kliniczne w fazie 2a przeprowadzono na grupie 22 pacjentów, spośród których 10 otrzymało dożylną terapię itMSCs (pozostałe 12 osób podano placebo). Po upływie 90 dni skrzyżowano grupy – pierwsza otrzymała placebo, a druga itMSCs. Komórki macierzyste pochodziły od zdrowych ochotników i były hodowane w warunkach przewlekłej hipoksji w celu zwiększenia potencjalnych korzyści z ich zastosowania.

Analiza po 90 dniach od podania itMSCs nie wykazała istotnej statystycznie (p=0,99) korzyści nad placebo w zakresie pierwszorzędowych punktów końcowych: całkowitej śmiertelności, liczby hospitalizacji z jakiejkolwiek przyczyny oraz działań niepożądanych. Nie stwierdzono również istotnej różnicy w zakresie remodelingu serca (oceniano LVEF oraz objętość komór na podstawie obrazowania rezonansem magnetycznym).

Terapia itMSCs okazała się jednak istotnie poprawiać wyniki testu sześciominutowego chodu – 36 m więcej w porównaniu do placebo (p=0,02), a także wyniki kwestionariusza oceny kardiomiopatii Kansas City (zakres 0-100 pkt; im wyższy wynik, tym mniejsze nasilenie objawów): wynik całościowej oceny klinicznej +5,22 (p=0,02), a wynik statusu funkcjonalnego +5,65 (p=0,06).

Drugie z badań, CHART-1 (Congestive Heart Failure Cardiopoietic Regenerative Therapy), objęło grupę 271 pacjentów z zastoinową NS (największe badanie do tej pory z użyciem komórek macierzystych u osób z zaawansowaną NS spowodowaną niedokrwieniem). Zostali oni losowo przydzieleni do grupy, która otrzymała terapię komórkami macierzystymi (n=120), albo do grupy z procedurą placebo (n=151).

Właściwa terapia polegała na wyizolowaniu mezenchymalnych komórek macierzystych pacjenta z jego własnego szpiku kostnego, następnie wystawieniu ich na działanie “kardiogenicznego koktajlu”, przez co miały rozpocząć różnicowanie w kardiomiocyty, i wszczepienie ich do zniszczonej tkanki serca.

W ocenie po upływie 39 tygodni terapia komórkami macierzystymi nie wiązała się ze statystycznie lepszymi niż procedura placebo rezultatami w zakresie pierwszorzędowych punktów końcowych – całkowitej śmiertelności, zdarzeń zaostrzających NS, wyniku kwestionariusza „Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire”, wyniku testu sześciominutowego chodu, lewokomorowej objętości końcowoskurczowej oraz frakcji wyrzutowej (p=0,27). W grupie aktywnej terapii stwierdzono jednak mniejszą liczbę nagłych śmierci (p=0,04).

Analiza w podgrupach wykazała jednak, że niektórzy pacjenci mogą odnieść korzyści z terapii komórkami macierzystymi – osoby z wyjściową lewokomorową objętością końcoworozkurczową w zakresie 200-370 ml (p=0,015) oraz otrzymujący <19 wstrzyknięć (p=0,034).

Autorzy obu badań są przekonani, że poczynione przez nich pozytywne obserwacje skłaniają do przeprowadzenia kolejnych badań na użyciem komórek macierzystych w NK, tym razem jednak na dużo większych grupach. W przypadku CHART-1 oczekiwane są też wyniki badania po 12 miesiącach obserwacji.

 Źródła:

  1. Butler J. Safety and preliminary efficacy of intravenous infusion of ischemia tolerant allogeneic mesenchymal stem cells in patients with non-ischemic cardiomyopathy. European Society of Cardiology Congress 2016; August 28, 2016; Rome, Italy. Abstract 1232.
  2. Bartunek J. CHART-1: Phase 3 congestive heart failure cardiopoietic regenerative therapy. European Society of Cardiology Congress 2016; August 28, 2016; Rome, Italy. Abstract 1229.
Udostępnij
Artykuł w kategoriach

Dołącz do dyskusji


Treść na stronie do której próbujesz uzyskać dostęp jest przeznaczona tylko dla lekarzy. Proszę o odpowiedź na pytanie: Czy jesteś lekarzem?

Oświadczam, że jestem lekarzem

Powered by WordPress Popup